NẤM ÂM ĐẠO

Viêm âm đạo do nấm

BS CKII Nguyễn Duy Linh

Viêm âm đạo do nấm là tình trạng phát triển quá mức của nấm Candida gây ra nhiễm trùng âm đạo. Viêm âm đạo do nấm gây ra cảm giác bỏng rát và ngứa ở vùng da quanh âm đạo và có thể làm thay đổi tính nhất quán của dịch âm đạo.

1.Viêm âm đạo do nấm là gì ?

• Viêm âm đạo do nấm là tinh trạng âm đạo bị viêm do một trong các chủng loại nấm gây ra. Cơ thể bạn chứa một loại nấm men gọi là Candida, là nguyên nhân gây ra viêm âm đạo do nấm. Nấm Candida có nhiều chủng loại khác nhau, bao gồm: Candida albicans, Candida glabrata, Candida tropicalis, Candida krusei, Candida parapsilosis…trong đó nhóm Candida albicans là chủng loại gây viêm âm đạo chính, chiếm 85-90% trường hợp.

• Trong âm đạo người phụ nữ bình thường cũng có nấm Candida nhưng không gây viêm do môi trường âm đạo cân bằng giữ vi sinh vật bảo vệ (Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus reuteri, Lactobacillus jensenii) và vi sinh vật gây bệnh (nấm, vi khuẩn gây bệnh, trichomonas…). Tuy nhiên, khi cơ thể bị bệnh, suy giảm miễn dịch hay môi trường âm đạo mất cân bằng, nấm men trong âm đạo có thể phát triển nhanh chóng và bạn có thể bị nhiễm nấm âm đạo.
• Nhiễm nấm gây ra cảm giác bỏng rát, ngứa, đỏ ở âm hộ (vùng ngoài âm đạo) và thay đổi dịch tiết âm đạo, huyết trắng ra nhiều hơn, vón cục, tạo mãn như bả đậu…. Viêm âm đạo do nấm không phải là một bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI) nên bạn tình không phải là nguyên nhân gây bệnh và không cần thiết điều trị nếu như bạn tình không có triệu chứng bệnh.

2. Viêm âm đạo do nấm có triệu chứng thế nào ?

Có một số dấu hiệu nhận biết viêm âm đạo do nấm, bao gồm:

• Cảm giác ngứa hoặc bỏng rát ở âm đạo và âm hộ.
• Đỏ và sưng tấy vùng âm hộ, âm đạo.
• Những vết cắt nhỏ hoặc vết nứt nhỏ hay trầy sướt da âm hộ.
• Cảm giác bỏng khi đi tiểu.
• Cảm giác châm chích, nhột, khó chịu… âm hộ
• Huyết trắng âm đạo có thể trở nên đặc và vón cục, nhưng không có có mùi hôi.
• Trong một số trường hợp, triệu chứng của viêm âm đạo do nấm có thể là đau khi quan hệ tình dục.

* Một điều cần lưu ý, không phải chị em nào bị nhiễm nấm âm đạo cũng có triệu chứng giống nhau.

• Viêm âm đạo do nấm có phổ biến không ?
• Khoảng 75% phụ nữ sẽ có ít nhất một lần bị viêm âm đạo do nấm trong đời, và hơn một nửa trong số họ sẽ bị 2 lần hoặc nhiều hơn.
• Nhiễm nấm là nguyên nhân phổ biến thứ hai gây viêm âm đạo (viêm âm đạo do vi khuẩn là nguyên nhân phổ biến nhất).

3. Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ bị nấm âm đạo ?

Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc viêm âm đạo do nấm. Một số yếu tố đó bao gồm:

• Sử dụng thuốc kháng sinh, thuốc tránh thai hoặc một số loại thuốc corticoid. Thuốc kháng sinh điều trị nhiễm trùng trong cơ thể bạn có thể tiêu diệt các vi khuẩn có lợi trong âm đạo, tác nhân gúp kiểm soát nấm. Khi vi khuẩn có lợi bị tiêu diệt, sự cân bằng bị thay đổi và dẫn đến nấm phát triển và gây bệnh
• Mang thai và hormone: Bất kỳ yếu tố nào thay đổi hormone của bạn có thể làm thay đổi sự cân bằng Candida trong âm đạo. Điều này bao gồm: mang thai, sử dụng thuốc tránh thai hoặc sử dụng nội tiết tố…

• Hệ miễn dịch cơ thể bị suy yếu. Nếu bạn mắc bệnh như HIV hoặc AIDS, thuốc điều trị có thể làm suy yếu hệ miễn dịch của bạn. Hóa trị và xạ trị để điều trị ung thư cũng có thể làm suy yếu hệ miễn dịch.
• Bị tiểu đường không được kiểm soát. Một trong những yếu tố chính làm tăng nguy cơ nhiễm nấm âm đạo ở bệnh nhân đái tháo đường là mức đường huyết cao không được kiểm soát (nấm Candida phát triển mạnh trong môi trường có nhiều đường). Do đó, khi đường huyết không được kiểm soát, lượng đường dư thừa trong cơ thể và nước tiểu tạo điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển. Bên cạnh đó, người mắc đái tháo đường thường có hệ miễn dịch suy yếu, cơ thể sẽ gặp khó khăn trong việc chống lại các tác nhân gây bệnh, bao gồm cả nấm và vi khuẩn.

Một số yếu tố lối sống cũng có thể làm tăng nguy cơ viêm âm đạo do nấm, chẳng hạn như:

• Ngồi lâu trong đồ bơi ướt.
• Không thay quần áo hoặc đồ tập thể dục ướt.
• Thục rữa âm đạo thường xuyên hay dùng chất khử mùi âm đạo…

4. Phòng ngừa nhiễm nấm âm đạo ?

Để giảm nguy cơ nhiễm nấm âm đạo, hãy mặc đồ lót có đáy cotton và không quá chật.
Ngoài ra, những lời khuyên sau có thể giúp ngăn ngừa nhiễm nấm:

• Không mặc quần, đồ lót hoặc quần jeans chật.
• Không rửa âm đạo (douche). Việc này sẽ loại bỏ một số vi khuẩn có lợi trong âm đạo dẫn đến nấm sẽ phát triển.
• Không sử dụng các sản phẩm có mùi thơm ở khu vực âm đạo. Ví dụ, không dùng sữa tắm có mùi, xà phòng, băng vệ sinh và tampon có mùi…
• Hạn chế sử dụng bể sục hoặc tắm nước nóng, ngâm mình dưới nước lâu.
• Không dùng kháng sinh khi không cần thiết. Ví dụ, không uống kháng sinh khi bị cảm lạnh hoặc các bệnh do virus khác.
• Không mặc đồ ướt lâu, như đồ bơi hoặc đồ tập thể dục, hơn mức cần thiết.

5. Khi nào nên đi gặp BS để khám bệnh ?

• Đây là lần đầu tiên bạn có triệu chứng của nhiễm nấm.
• Bạn không chắc chắn liệu bạn có bị nhiễm nấm hay không.
• Các triệu chứng của bạn không biến mất sau điều trị.
• Bạn có các triệu chứng khác.