THEO DÕI CỬ ĐỘNG THAI TẠI NHÀ
Mẹ Bầu Chủ Động Dõi Theo Nhịp Đập An Toàn Của Con
BS.CKII.NGUYỄN DUY LINH
Lắng nghe tín hiệu giao tiếp của thai nhi từ trong bụng bầu, đó là trải nghiệm kỳ diệu dành cho thiên chức của những người mẹ.
Tại nhà, mẹ bầu muốn an tâm về tình hình sức khỏe của con cưng quý thì chỉ bằng cách theo dõi qua cử động thai định kỳ (còn gọi là thai máy). Đó là lưu tâm quan trọng cần làm giữa những mốc hẹn khám, kiểm tra sức khỏe thai định kỳ với bác sĩ Sản khoa đối với mẹ bầu.
Qua lời khuyên của BS Sản khoa thì vai trò của thai máy tại nhà (đối với thai từ 28 tuần trở đi) là vô cùng quan trọng. Đó là cách để mẹ chủ động dõi theo sự sống và sức khỏe khi con còn là thai nhi trong bụng mỗi ngày, tại nhà. Đó là cách để mẹ kịp thời phối hợp với bác sĩ Sản khoa khi phát hiện bất thường nào đó ở con qua cử động mỗi ngày.
Mẹ bầu cần theo dõi cử động thai (thai máy) tại nhà theo hướng dẫn của BS để kịp thời xử lý những phát sinh.
Cụ thể như sau:
- Thai máy hay cử động thai là tình trạng thai phụ cảm nhận thai nhi đạp, cuộn, lăn, bò hay trườn…trong bụng.
- Cảm nhận về thai máy của mỗi thai phụ sẽ khác nhau
- Kiểu cách thai máy của mỗi thai nhi sẽ khác nhau và của mỗi lần mang thai trên một thai phụ cũng sẽ khác nhau
- Hiện chưa có thống nhất về định nghĩa như thế nào là giảm cử động thai. Tuy nhiên, nếu thấy thai máy dưới 6-10 cử động / 2 giờ thì nên thận trọng, đi đến BS để được kiểm tra lại.
- Mẹ có thể cảm nhận thai máy lần đầu lúc thai 18 – 20 tuần (con so) hay 16 – 18 tuần (con rạ)
- Thai máy nhiều nhất trong giai đoạn từ 28 – 34 tuần
- Thai máy không giảm trong tam cá nguyệt thứ 3 (3 tháng cuối) nhưng kiểu hay cách thai máy có thể thay đổi so với trước đây.
- Một thai nhi khỏe mạnh có thể máy từ 4 – 100 cử động trong 1 giờ
- Chu kỳ thức / ngủ bình thường của thai nhi:
+ Thay đổi theo ngày, thai máy nhiều nhất vào buổi chiều và tối kể từ khi thai được 20 tuần.
+ Chu kỳ ngủ của thai nhi (cả ngày và đêm) trong khoảng 20 – 40 phút, hiếm khi nào lâu quá 90 phút trên một thai nhi khỏe mạnh.
+ Chưa có nhiều dữ liệu về cử động thai bình thường trên thai phụ mang đa thai.
-
Cử động thai nhi giảm trong những trường hợp:
+ Thai nhi đang ngủ
+ Thai chậm tăng trưởng trong tử cung (do thiếu máu tử cung nhau)
+ Béo phì (BMI > 30)
+ Thiếu nước ối hoặc đa ối (nước ối quá nhiều)
+ Mẹ sử dụng chất gây nghiện
-
Các yếu tố làm ảnh hưởng đến cảm nhận thai máy:
+ Gần ngày sanh: mẹ bầu có thể chỉ cảm nhận được 40% cử động thai
+ Mẹ lo lắng, căng thẳng, mất tập trung, luyện tập, sử dụng thuốc
+ Vị trí bánh nhau (nằm mặt trước tử cung)
+ Vị trí của thai, nằm quay mặt về phía sau cột sống, lưng nằm ở phía trước bụng. [2]
Kết nối với con, theo dõi cử động thai là phương thức thiêng liêng đặc biệt vô cùng. Qua đó, mẹ cảm nhận được nguồn sống của một sinh linh cử động ngày càng khỏe mạnh hơn trong chiếc bụng của mình. Và cũng bằng cách đó, con gửi cho mẹ những tín hiệu “giao tiếp” đáng yêu, thú vị biết nhường nào.
Tài liệu tham khảo:
[1] Susan Pakenham. Kick-Starting Action: Canadian Women’s Understanding of Fetal Movement Guidelines. J Obstet Gynaecol Can 2013;35(2)111–118
[2] Queensland Clinical Guidelines. Fetal movements. July 2023
[3] Magesi L, Hofmeyr G, Smith V, Smyth R. Fetal movement counting for assessment of fetal wellbeing. Cochrane Database of Systematic Reviews. CD004909. DOI:10.1002/14651858.CD004909.pub3
